Reuma uitgelegd: oorzaken, klachten en CBD-onderzoek

Wat is reuma?

Reuma is een verzamelnaam voor meer dan honderd verschillende aandoeningen aan gewrichten, spieren en pezen. In Nederland leven naar schatting 2 miljoen mensen met een vorm ervan. De meest voorkomende zijn ontstekingsreuma (zoals reumatoïde artritis), artrose en wekedelenreuma.

De oorzaken verschillen per type. Bij ontstekingsreuma speelt het immuunsysteem een hoofdrol: het lichaam valt eigen weefsel aan, waardoor chronische ontstekingen ontstaan. Bij artrose draait het meer om slijtage van het kraakbeen tussen gewrichten. De klachten lijken oppervlakkig op elkaar (pijn, stijfheid, beperkte beweging), maar de aanpak verschilt sterk per type.

Hoe wordt reuma op dit moment behandeld?

Reuma is op dit moment niet te genezen. De medische zorg richt zich op het remmen van het ziekteproces, het beheersen van klachten en het behoud van mobiliteit. Reumatologen werken met een combinatie van medicatie (vaak DMARDs of biologicals voor ontstekingsreuma, pijnstillers bij artrose), fysiotherapie, leefstijl-aanpassingen en soms operaties.

Veel mensen met reuma kijken daarnaast naar aanvullende manieren om met hun klachten om te gaan. Voeding, beweging, ontspanningstechnieken en supplementen worden veel besproken. Eén van die supplementen is CBD.

Wat is het endocannabinoïde systeem?

Om te begrijpen waarom er onderzoek wordt gedaan naar CBD in relatie tot reuma, helpt het om eerst te weten wat het endocannabinoïde systeem (ECS) is.

Het ECS is een lichaamseigen systeem dat in 1992 is ontdekt en sindsdien wereldwijd wordt onderzocht. Het bestaat uit receptoren (CB1 en CB2) verspreid door het hele lichaam, en uit signaalstoffen die het lichaam zelf maakt. Het systeem speelt een rol bij processen zoals immuunregulatie, pijnbeleving, slaap, eetlust en stemming.

Cannabinoïden uit de hennepplant, waaronder CBD, kunnen op dit systeem aangrijpen. Hoe precies en met welk effect, is onderwerp van actief wetenschappelijk onderzoek. Veel daarvan staat nog in een vroege fase.

Wat zegt onderzoek over CBD en gewrichtsontstekingen?

Het wetenschappelijk onderzoek naar CBD en reumatische aandoeningen staat nog in de kinderschoenen. Er zijn pre-klinische studies (in laboratorium en op proefdieren) en een handvol kleine humane studies die effecten op ontstekingsprocessen of pijnbeleving onderzochten.

De recente reviews concluderen dat de bewijslast nog te beperkt en methodisch te zwak is om CBD aan te bevelen als reuma-behandeling. Grote, langlopende klinische studies onder reumatische patiënten zijn er op dit moment niet.

Belangrijk: noch ReumaNederland, noch de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie beveelt CBD op dit moment aan als onderdeel van de reumatologische zorg. Als je overweegt CBD te gebruiken naast je reguliere behandeling, doe dat het beste in overleg met je behandelend reumatoloog.

Wat als je CBD wilt proberen?

CBD is in Nederland legaal verkrijgbaar als voedingssupplement, mits het THC-gehalte onder de wettelijke norm blijft. Het is geen medicijn en wordt ook niet als zodanig verkocht.

Als je CBD wilt proberen naast je reguliere zorg, dan zijn dit een paar verstandige stappen:

Overleg eerst met je arts of apotheker, vooral als je medicatie gebruikt. CBD kan de werking van bepaalde medicijnen beïnvloeden (waaronder sommige bloedverdunners, antidepressiva en anti-epileptica).
Start laag, bijvoorbeeld 10 tot 20 mg CBD per dag, en bouw rustig op gedurende een paar weken. Of je iets ervaart en wat dat is, verschilt per persoon.
Houd je verwachtingen realistisch. Onderzoek is nog beperkt, en wat de ene persoon ervaart, ervaart de ander niet.
Kies producten die transparant zijn over hun samenstelling en die per batch een onafhankelijk labrapport publiceren.

Verschillende vormen van CBD

CBD is verkrijgbaar in verschillende vormen, elk met een eigen opnameprofiel:

CBD olie wordt onder de tong gedruppeld en via het mondslijmvlies opgenomen. Snelle inwerking.
Capsules of edibles worden via de spijsvertering opgenomen. Trager, maar langer werkend.
Producten voor op de huid (zalven, balms, pleisters) zijn voor lokaal gebruik op een specifiek gebied.

Welke vorm bij jouw situatie past, hangt af van je voorkeur en eventueel advies van een arts.

Veelgestelde vragen

Geneest CBD reuma?

Nee. CBD is geen medicijn en kan reuma niet genezen. Reuma is op dit moment niet te genezen. Sommige mensen gebruiken CBD als aanvulling naast hun reguliere behandeling, altijd in overleg met hun behandelend arts.

Mag ik CBD combineren met mijn reuma-medicatie?

Dat hangt af van welke medicatie je gebruikt. CBD kan invloed hebben op de werking van bepaalde medicijnen, waaronder sommige bloedverdunners en pijnstillers. Vraag je arts of apotheker advies voor je begint.

Hoeveel CBD per dag wordt er in onderzoek gebruikt?

Er is nog geen wetenschappelijk vastgestelde dosering voor reumatische klachten. In de bestaande onderzoeken liepen de gebruikte hoeveelheden uiteen van 20 mg tot meer dan 100 mg per dag. Als je wilt proberen, start je het beste laag en bouw je geleidelijk op.

Wordt CBD vergoed door de zorgverzekering?

Nee. CBD is een voedingssupplement en wordt niet vergoed door de Nederlandse zorgverzekering.

Erkennen reumatologen CBD als behandeling?

Op dit moment niet. De Nederlandse Vereniging voor Reumatologie heeft CBD niet opgenomen in de reguliere behandelrichtlijnen. Onderzoek loopt, maar er zijn nog te weinig grote klinische studies om een aanbeveling te kunnen doen.

Bronnen en verder lezen

ReumaNederland: reumanederland.nl
Nederlandse Vereniging voor Reumatologie: nvr.nl
PubMed-zoekterm “CBD AND arthritis”: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Dit artikel is informatief en geen medisch advies. Voor klachten of vragen over je gezondheid raadpleeg je arts of een andere zorgverlener. CBD is een voedingssupplement en geen vervanging voor medische behandeling.