Shilajit is in korte tijd van een onbekende ayurvedische grondstof uitgegroeid tot een van de meest gezochte supplementen van dit moment. Logisch dat je je afvraagt wat het nu eigenlijk is. In dit artikel lees je waar shilajit vandaan komt, hoe het ontstaat, wat erin zit, wat het onderzoek er wel en niet over zegt, en waar je op let als je het koopt.
Wat is shilajit?
Shilajit is een donkere, harsachtige substantie die voorkomt in de Himalaya en andere hooggebergten. Je vindt het in spleten en scheuren van rotsen, op grote hoogte. De substantie staat ook bekend als mumijo en wordt binnen de ayurveda, de traditionele Indiase geneeswijze, al eeuwenlang gebruikt.
In de kern is shilajit geen kruid en geen mineraal, maar iets daartussenin: een natuurlijk concentraat van plantaardig materiaal dat over een zeer lange tijd is omgezet.
Hoe ontstaat shilajit?
Het ontstaan verklaart meteen waarom het zo’n bijzondere samenstelling heeft. Plantenmateriaal raakt ingesloten tussen de rotslagen van het hooggebergte. Door de druk van het gesteente, de hoogte, de temperatuurwisselingen en de tijd wordt dat materiaal langzaam afgebroken. Dat proces duurt eeuwen.
Wat er uiteindelijk uit de rotsen sijpelt is een geconcentreerde hars waarin de restproducten van die afbraak zijn samengebald: fulvinezuur, humuszuur en een breed spectrum aan mineralen. De ruwe hars wordt gewonnen en daarna gezuiverd, want in onbewerkte vorm zitten er ook zand, plantenresten en andere verontreinigingen in.
Wat zit erin: fulvinezuur, humuszuur en mineralen
De samenstelling verschilt per vindplaats, maar drie bestanddelen komen altijd terug.
Fulvinezuur is het bestanddeel waar het in de praktijk om draait. Het is de stof waarop shilajit-extracten worden gestandaardiseerd, en daarmee ook de manier waarop je kwaliteit kunt vergelijken. Een extract met 93% fulvinezuur is geconcentreerder dan een met 80%.
Humuszuur komt uit hetzelfde afbraakproces voort en zit van nature in shilajit.
Mineralen en sporenelementen, meer dan 84 verschillende, zijn de derde component. Ze komen uit het plantenmateriaal en het omringende gesteente.
Wat zegt het onderzoek?
Hier past eerlijkheid, want shilajit wordt online van alles toegedicht. De stand van zaken: de samenstelling van shilajit is goed in kaart gebracht, en de traditie van gebruik binnen de ayurveda is eeuwenoud en goed gedocumenteerd. Het wetenschappelijk onderzoek naar de effecten bij mensen is daarentegen nog beperkt en loopt nog.
Dat betekent ook iets concreets voor de Europese regels: er zijn voor shilajit geen goedgekeurde gezondheidsclaims. Wij mogen en willen dus niet beweren dat het iets bij je doet. Wat we wel kunnen vertellen is wat het is, waar het vandaan komt, wat erin zit en hoe mensen het gebruiken. Wat je ermee doet, bepaal je zelf.
Kom je een verkoper tegen die wel stellige beloftes doet, wees dan alert. Dat zegt meer over de verkoper dan over het product.
Hars, capsules of honingzakjes
Shilajit is er in verschillende vormen. De shilajit zelf is hetzelfde, het verschil zit in gemak en smaak.
Hars is de traditionele vorm. Je doseert met een lepeltje, meestal 0,5 gram, en lost het op in warm water. De smaak is uitgesproken, dat is nu eenmaal het eerlijke verhaal bij pure hars. Voor veel mensen hoort dat juist bij het ritueel.
Capsules zijn voorgedoseerd en smaakloos. Geen lepeltje, geen afmeten. Praktisch als je de smaak liever overslaat.
Honingzakjes zitten daartussenin: voorgedoseerd als een capsule, maar met honing die de smaak verzacht. Nadeel is dat honing het product niet vegan maakt.
Hoe gebruik je shilajit?
De gebruikelijke aanpak is eenmaal per dag, bij voorkeur ’s ochtends op een lege maag. Heb je een gevoelige maag, neem het dan tijdens een maaltijd. Bij hars los je de dosering op in een kop warm water of thee. Laat kokend water eerst even afkoelen voor je het toevoegt.
Houd je aan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Gebruik je medicijnen, ben je zwanger of geef je borstvoeding, overleg dan eerst met een arts.
Waar let je op bij het kopen?
Shilajit komt letterlijk uit de rotsen. Dat is de charme, maar het is ook precies waarom kwaliteitscontrole hier zwaarder weegt dan bij een doorsnee supplement. Vier dingen om op te letten:
- Zware metalen. Een natuurproduct uit gesteente kan lood, kwik, cadmium of arseen bevatten. Een betrouwbare aanbieder test daar per batch op en kan dat aantonen.
- Fulvinezuurgehalte. Staat er geen percentage op, dan weet je niet wat je koopt.
- Herkomst. Vraag waar het vandaan komt en op welke hoogte het gewonnen is.
- Zuiverheid. Pure shilajit heeft geen vulstoffen of toevoegingen nodig.
Shilajit bij Dutch Balance
Wij voeren pure Himalaya-shilajit van het Nederlandse merk Shilafit, gewonnen op minimaal 2000 meter hoogte en per batch getest in Europees geaccrediteerde laboratoria, onder meer op zware metalen. Je vindt het als hars, als capsules en als honingzakjes. Het volledige aanbod staat op onze categoriepagina shilajit.
Interesse in dit soort onderwerpen? Lees dan ook longevity: de wetenschap van gezond ouder worden of bekijk onze longevity supplementen.
